Ana Sayfa Genel Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?

Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?

0
Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?
Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?

Hayvanlar da Düşünür mü?  Pek çok insan halen hayvanların sadece içgüdüleriyle hareket ettiğini sansa da hayvanların karmaşık düşünce süreçlerine sahip olmadığını söylemek artık çok güç.

Dahi papağan Alex, geçtiğimiz eylül ayında 31 yaşında öldü. I. Pepperberg’in, Boston Brandeis Üniversitesi’nde 1977 yılından bu yana yürüttüğü araştırmalarda, bu gri Afrika papağanı hayvanlarda konuşma ve düşünme yeteneği üzerine çarpıcı davranışlarıyla bilim dünyasının ilgisini üzerine çekmişti.(1)

 

Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?
Sizce Hayvanlar da Düşünür mü?

 

Düşünme ‘ben’ bilinciyle oluşur. Hayvanlarda var mıdır?

Alex, bildiği sözcükleri birleştirmek yoluyla yeni adlar üretebiliyordu. Örneğin, muz ve kirazı çağrıştırdığından kırmızı elma istemek için ‘muzkir’ gibi daha önce duyulmamış adlar üretebiliyordu (‘banana’ ve ‘cherrie’ den ‘banerry’). Yüz elli sözcüğün üzerine çıkan sözcük haznesi düşünülürse, yeni sözcük üretme yeteneğiyle birlikte anlatım gücünün ne denli yükseldiği hayal edilebilir.

Büyük küçük gibi karşılaştırmalar yapabiliyor, renkleri adlarıyla ayırt edebiliyordu. Altıya kadar sayabildiği gibi, insanlık için bulunuşu 1200 yıl öncesine uzanan, sıfır sayısının anlamını kavramış gibi davranabiliyordu. Örneğin tablada ‘kaç tane kırmızı küp var’ sorusunu, böyle bir küp bulunmadığından, ‘yok’ diye yanıtlayabilmişti. Böyle bir yanıtı şempanzeler gibi yüksek memeliler verebilse de Pepperberg’e göre Alex, sayısal yokluğu anlayan ve bunu önceden öğretilmeden yapabilen ilk kuş.

Yaşadığımız çağda, doğa toplum ayrımını keskinleştirdikçe insanla hayvan sürekliliğini unuttuk, oysa Charles Darvin’in (1809-1882) zamanında böyle değildi. İnsanın Yükselişi kitabında ‘insanla yüksek memelilerin zihinsel yetileri arasında temel bir ayrım’ bulunmadığını yazmıştı.

Bugün, daha çok primatlarda aranan soyutlama yetisinin yunuslarda da bulunması, papağanlardaki konuşma yetisinin anlamsız bir taklit (mimicry) değil tersine yeni ifadeler üretebilen bir öykünme (imitation) olması ve başka bulgular öbür hayvanların da düşünüp düşünmediklerini yeniden sorduruyor.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here